Etiket lezen
Wat betekent %RI op een etiket, en waarom staat er soms 2000%?
In het kort
- RI staat voor referentie-inname: wat een gemiddelde volwassene per dag ongeveer nodig heeft.
- Het percentage zegt hoeveel van die hoeveelheid de dagdosering levert.
- Onder de 15% RI mag een merk er geen claim aan hangen.
- Hoge percentages komen vooral voor bij B-vitamines, en dat heeft een reden.
- Bij kruiden staat een streepje, want daarvoor bestaat geen RI.
Wat RI is
RI staat voor referentie-inname. Het is een Europees vastgesteld getal per vitamine en mineraal: de hoeveelheid die een gemiddelde volwassene per dag ongeveer binnen zou moeten krijgen, gerekend vanaf een voeding van 2000 kcal.
Het is uitdrukkelijk een referentie, geen persoonlijk advies. Een sporter van dertig en een kantoormedewerker van zestig hebben niet dezelfde behoefte, maar op een verpakking moet één getal staan.
Wat het percentage doet
Staat er "Vitamine C 30 mg — 38%", dan levert de dagdosering 38% van de referentie-inname. Dus ruim een derde van wat een gemiddelde volwassene per dag nodig heeft; de rest komt uit je eten.
Het percentage is dus een rekensom en geen kwaliteitsoordeel. Een hoog percentage betekent niet dat een product beter is.
De 15%-grens
Dit is het stukje regelgeving dat de meeste mensen niet kennen, en het is het nuttigste getal op de hele verpakking.
Een merk mag pas een gezondheidsclaim aan een vitamine hangen als de dagdosering minstens 15% van de RI levert. Zit er minder in, dan mag die zin er niet staan — ook al zit de stof er wel in.
Dat maakt het percentage een controlemiddel: staat er een claim bij een vitamine die onder de 15% zit, dan klopt er iets niet.
Waarom staat er soms 2000%?
Bij B-vitamines kom je percentages tegen die er op het eerste gezicht uitzien als een fout. Biotine is het bekendste voorbeeld: de referentie-inname is 50 microgram, en veel producten leveren 1000 microgram. Dat is 2000%.
| Vitamine | Referentie-inname | Vaak in supplementen | %RI |
|---|---|---|---|
| Biotine | 50 µg | 1000 µg | 2000% |
| Vitamine B12 | 2,5 µg | 2,5 µg | 100% |
| Vitamine C | 80 mg | 30 mg | 38% |
| Vitamine D | 5 µg | 5 µg | 100% |
De reden: biotine is wateroplosbaar en er is geen bovengrens voor vastgesteld. Wat je lichaam niet gebruikt, verlaat het grotendeels via de urine. Bij vetoplosbare vitamines zoals D werkt dat anders, en daar zie je dan ook zelden zulke percentages.
Waarom kruiden een streepje krijgen
Naast zwarte komijnzaadolie, shilajit, matcha of cranberry staat geen percentage maar een streepje. Er is voor die stoffen geen referentie-inname vastgesteld, dus er valt niets te berekenen.
Dat is meteen de reden dat je op een etiket wel leest wat een vitamine bijdraagt en niet wat het kruid doet. Biotine draagt bij tot de instandhouding van normaal haar. Vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid. Zulke zinnen mogen alleen bij de stof waarvoor ze zijn goedgekeurd, en alleen als de dosering de 15%-grens haalt.
Veelgestelde vragen
Is 100% RI genoeg?
Voor een gemiddelde volwassene dekt 100% de referentie. Wat jij persoonlijk nodig hebt kan afwijken; dat bepaalt een arts, niet een etiket.
Is 2000% RI te veel?
Bij biotine is er geen bovengrens vastgesteld en verlaat het overschot het lichaam grotendeels via de urine. Bij vetoplosbare vitamines ligt dat anders.
Waarom rekent men met 2000 kcal?
Dat is de Europese rekenbasis voor een gemiddelde volwassene. Het is een afspraak om verpakkingen vergelijkbaar te maken.
Waar staat de 15%-regel?
In Verordening (EG) nr. 1924/2006 over voedings- en gezondheidsclaims. De NVWA houdt er toezicht op.
Dit artikel is algemene informatie over ingrediënten, etiketten en regelgeving. Het is geen medisch advies. Gebruik je medicijnen, ben je zwanger of geef je borstvoeding? Overleg dan met je huisarts of apotheker. Een voedingssupplement is geen vervanging van een gevarieerde voeding en een gezonde levensstijl.
